उद्याचा काळ

काजव्यांची गर्दी दारी तुझ्या असली तरी,

तारांगण उद्याचे माझेच असणार आहे.

सूर तुझे जरी लागले खास असतील तरी,

मुक्त बंदिशी उद्याच्या मीच गाणार आहे.

तोरणे फुलांची लागली तुझ्या घरी तरी,

बाग फुलांचा उद्या माझाच असणार आहे...

रचून घे कवने खोट्या किती शब्दांची तरी,

शब्दांना वेसण उद्या मीच घालणार आहे.

कैफ वाऱ्याचा साजरा कर भरभरून उरी,

दिशा वादळाची उद्या मीच बदलणार आहे.

दुःखाच्या डागण्या मला खुशाल दे परी,

येणारा काळ हसणार तुझ्यावर आहे !!

- समीर गायकवाड. 

नभाच्या गर्भात

कोलाहल दूरवर उठवळ उन्हांचा
गायीच्या डोळ्यातले बेट साकळे मनात
पान्हा आटता नदीच्या स्वप्नांचा
रत्नजडीत पिसारे मोरांचे कुढती वनात
तूझे सुतोवाच करतो रव उल्कांचा
झुरतो पाऊस उष्म नभाच्या गर्भात...

अन्वयार्थ –

या कवितेत 'उठवळ उन्हे' हे प्रतिक आहे जगातील अघोरी लोकांचे जे इतरांच्या भावविश्वात डोकावून त्याचे जगणे हराम करून जातात. अशा वेळी दुःखांचे कढ नकळत मनात साठत जातात. नवा उन्मेष, सृजनता सगळं काही बेचिराख होऊन जातं जणू काही नदीचा पान्हा आटावा अन तिचे पात्र कायमचे कोरडे पडावे तसे मन शुष्क होऊन जाते ! प्रतिभेचे पंख झडून पडतात आणि मन पुन्हा पुन्हा तिथेच धाव घेऊ लागते, जे कधीच हाती लागत नाही त्यासाठी कुढत राहते. अशा वेळी जन्ममृत्यूचे प्रतिक असणारी उल्का जगण्याचा नवा संदेश घेऊन येते. उष्म मेघांच्या गर्भात रोज नव्याने निजताना प्रतिभाशक्तीला नित्य नवे धुमारे फुटू लागतात पण व्यक्त होता येत नाही की मनसोक्त कोसळता येत नाही म्हणून केवळ झुरणे उरते! अशा अर्थाची ही कविता.

- समीर गायकवाड

शोध

मन फिरून पाऊलवाटेवर येते, तिथल्या भुरकट मातीत हरवलेल्या क्षणांचे काळीज शोधते. 

वाटेवरच्या बांधात घुटमळत राहते, कुंबीच्या दगडातील कड्या कपारीत घुमत राहते. 

गवताच्या पात्यांना कुरवाळते त्यांची ख्याली खुशाली विचारते आणि डोळे पुसत राहते !

माळावरच्या वड चिंचांना फेर धरून झोंबत राहते, ओल्या सुक्या पारंब्यावर झोका घेते.

बहक

तळपत्या उन्हात तिच्यावर काय कविता लिहू ?

थोड्याशा उन्हानेच तिची नाजूक सावली करपते !

खिडकीच्या आड तीच उभी आहे आत कशाला पाहू ?

तिच्या देहाचाच गंध असणार, हवा का उगाच बहकते !

- समीर गायकवाड 

देहगंध

पाऊस पडणार आहे म्हणे.
मग जमल्यास असं करशील का,
आपण ज्या झाडाखाली भिजलो होतो तिथे जाऊन तू उभी राहा.
पुन्हा कधी तरी मी ही तेथे जाईन तेंव्हा

तुझ्या देहगंधात न्हालेलं पाऊसपाणी पिऊन तृप्त झालेली पानं
तुझ्या देहाची कळा माझ्या काळजात कोरतील !

पाठीवरचा तीळ

तिच्या मखमली पाठीवरचा तीळ त्याच्या डोळ्यात विसरलाय
तर पहिल्या मिठीनंतर त्याच्या काळजाचे ठोके तिच्या हृदयात हरवलेत
या गोष्टीला तप उलटलंय....
आता तो तिच्या घरी जात नाही की ती त्याच्या घरी येत नाही
पण दोघांना ठाऊक असतं की विसरलेलं कुणीच नसतं
अधुरं राहिलेलं काही सांगायचं असलं तरी गाठभेट होऊनही बोलायचं नसतं.
पूर्वी ते लोकांच्या नजरा चुकवत एकमेकांना पाहत
आता एकमेकांच्या नजरा चुकवत ते लोकांना पाहतात.
इतकं होऊनही एकमेकाच्या मनातलं त्यांना नेमकं ओळखता येतं

- समीर गायकवाड 

कढ

अडचणी बऱ्याचदा आल्या, संकटे आली

दरवेळी त्यानं तिच्याकडं आर्त पाहिलं

अंतरंगी तुफान असूनही ती अबोल राहिली 

जवळ बसून तिने, हातावर त्याच्या हात हळुवार ठेवला

तितकं पुरेसं होतं..  

स्पर्शानं वासना जशा जागतात

त्याहून अधिक दुःखांचे कढही निवतात

दृढ होत गेलेल्या सहवासाचा असाही अमीट ठसा असतो !

- समीर गायकवाड 

ऋतू

तळपत्या उन्हातल्या पिवळट पानांना विचारलं,
बाबांनो तुमचं वय किती, काही सांगता येईल का ?
एकसाथ सगळी पानं देठापासून कसनुशी हसली
त्यातलंच एक पिकलं पान थरथरत म्हणालं,
ऋतू बेभरवशाचे झाल्यापासून 

कैक मौसम नवी घरटी झालीच नाहीत,
ज्या फांद्यांवर पक्षीच आले नाहीत 

तिथं पानांनी दिवस मोजण्यात हशील तरी काय ?

- समीर गायकवाड

घुटमळ...

अमावस्येच्या अंधाराचा त्रास काहीच नसतो मात्र

आकाश जेंव्हा लक्ष चांदण्यांनी लखलखतं तेंव्हा 

आपल्या एकटेपणाची जाणीव अधिक तीव्र होते...

 

संवाद अर्ध्यात सोडून तू गेलीस ती रात्र 

अजूनही तिथेच रेंगाळते आहे

रात्रीच्या त्या वळणावरती तू कधीही आलीस तर 

माझी सावली दिसेल तुला...

 

हवे तर विचार चंद्राला, 

जो खिडकीतून दिसत असेल तुला ! 
अंगणात कोसळलेल्या उल्का सांगतील तुला 

घुटमळतोय तिथेच आत्मा माझा !

 

- समीर गायकवाड 

पाकोळ्या

रात्री ज्या मैफलीत बसलो होतो तिथल्या एका तप्त झुंबराचा तुकडा उडून समोर पडला
त्यावर पडलेल्या कोवळ्या सूर्यकिरणांनी तिच्या दमलेल्या चेहऱ्याला हळू पुसून घेतलं
आरक्त झालेल्या तिच्या गालावरचा लालिमा मग अधिकच खुलून उठला.
तेव्हढयात
रात्रभर जळत राहीलेल्या मेणबत्तीच्या अस्ताव्यस्त पसरलेल्या मेणात पडलेल्या 
एक-दोन पाकोळ्यांनी सर्व ताकद एकवटत पंख हलवून तिच्या सौंदर्याला दाद दिली
आणि मगच ते जीव निमाले.

- समीर गायकवाड 

दिक्कालाच्या सीमेवर

सोसाट्याच्या वाऱ्यानं झाडाची पानं न पानं उपसून काढली
डेरेदार जुनाट झाड मुळासकट उपसून निघालं
फांद्यावरच्या घरट्यांसकट कोसळलं
रणरणत्या उन्हांच्या साक्षीत गहिवरलेल्या मातीने
गर्भातली काही मुळं घट्ट धरून ठेवली.

दिवस काही असेच शुष्क गेले
एक अवकाळी पाऊस काय झाला
मातीच्या गर्भातल्या कोमेजल्या मुळांनी
जिंदाबादच्या घोषणा दिल्या.
आता लवकरच मातीच्या आभाळभर अस्मितेनं
एक अंकुर फुलून येईल.

अंधारलेल्या दिक्कालाच्या सीमेवर
तेव्हा मी उभा असेन औक्षणासाठी
डोळ्यांचे दिवे घेऊन!

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~