कालमानपरत्वे माझ्या सर्व स्मृती नष्ट होणार आहेत
तसे तर आपल्या सर्वांच्याच स्मृती नष्ट होतील
स्मृतींच्या आधारे इथंपर्यंत आलोय
त्यांची खूप मदत झालीय, त्यांचे ऋण मानले पाहिजे
अगणित स्मृती आहेत
आस्ते कदम एकेक आठवण विरत जाईल
साऱ्या स्मृती हळूहळू लोप पावतील
त्यावेळी माझी फक्त एकच इच्छा असेल
अखेरच्या श्वासापर्यंत एकतरी स्मृती सचेत असावी
सर्वात शेवटी पुसली जाणारी आठवण ती असावी,
ज्या क्षणी आपण दोघे पहिल्यांदा भेटलो होतो...
- समीर गायकवाड
Showing posts with label प्रेम. Show all posts
Showing posts with label प्रेम. Show all posts
Thursday, 30 July 2026
Monday, 13 July 2026
अर्थांच्या शोधातली अक्षरे
ज्यांना कुणी आवाज दिला नाही
ज्यांनी कुणावर प्रेम केलं नाही
ज्यांची रोजीरोटी कुणीतरी हिसकावून घेतली
ज्यांच्या वाट्याच्या बिछान्यावर
दुसऱ्याचीच पावले पडली
ज्यांच्या पत्रांना कुणी उत्तरेच
पाठवली नाहीत
ज्यांचे फोन कॉल्सच कुणी रिसिव्ह केले नाहीत
अशी माणसं, गरज पडल्यावर
कुणालाच आवाज देत नाहीत
प्रेम होण्यापासून स्वतःला
वाचवत फिरतात
छोट्याश्या कारकुनीत वा गाढवमेहनतीत
देखील त्यांना सत्ता असल्यागत वाटू लागते
आपलं अंथरूण मोठं झालं तरी
आपले पाय पसरून झोपत नाहीत
पत्र पाठवायचं कसब विसरून जातात
ते फोनही करत नाहीत
कॉन्टॅक्ट लिस्टमधील महत्वाच्या नंबर्सना देखील
ते कॉल करत नाहीत
ते नुसते पाहत राहतात,
श्वास उच्छवास घेत राहतात
बऱ्याच काळानंतर, एके दिवशी
त्यांच्या फोनवर एक कॉल येतो
बराच वेळ रिंग येत राहते
कॉल उचलला जात नाही
पुन्हा पुन्हा रिंग येत राहते
तरीही कॉल उचलला जात नाही
न राहवून समोरची व्यक्ती कॉन्टॅक्ट लिस्ट अपडेट करते
एक नाव यादीतून कमी होते
एक नंबर डिलिट केला जातो
एक नोंद स्मृती पटलांमध्ये ढकलली जाते
ब्लॅंक झालेला फोन
बरेच दिवस ड्रॉवरमध्ये पडून राहतो
काही दिवसांनी त्या घराचा व्यवहार होतो
घर साफ करताना ड्रॉवरमधले सामान सुमान बाहेर काढले जाते
त्यात पडून असलेला आऊटडेटेड हँडसेट डस्टबिनमध्ये जातो
त्याच्या खालचा कागदाचा कपटा
वाचण्याची कुणी तसदी घेत नाही
त्यावर लिहिलं होतं,
'एखादाच जॉर्ज ऑरवेल असतो
ज्याला लाभलेली असते इलीन!
बाकी सारी असतात अक्षरे
अर्थांच्या शोधात भरकटलेली
कुणाशीही कनेक्ट न झालेली....'
- समीर गायकवाड
ज्यांनी कुणावर प्रेम केलं नाही
ज्यांची रोजीरोटी कुणीतरी हिसकावून घेतली
ज्यांच्या वाट्याच्या बिछान्यावर
दुसऱ्याचीच पावले पडली
ज्यांच्या पत्रांना कुणी उत्तरेच
पाठवली नाहीत
ज्यांचे फोन कॉल्सच कुणी रिसिव्ह केले नाहीत
अशी माणसं, गरज पडल्यावर
कुणालाच आवाज देत नाहीत
प्रेम होण्यापासून स्वतःला
वाचवत फिरतात
छोट्याश्या कारकुनीत वा गाढवमेहनतीत
देखील त्यांना सत्ता असल्यागत वाटू लागते
आपलं अंथरूण मोठं झालं तरी
आपले पाय पसरून झोपत नाहीत
पत्र पाठवायचं कसब विसरून जातात
ते फोनही करत नाहीत
कॉन्टॅक्ट लिस्टमधील महत्वाच्या नंबर्सना देखील
ते कॉल करत नाहीत
ते नुसते पाहत राहतात,
श्वास उच्छवास घेत राहतात
बऱ्याच काळानंतर, एके दिवशी
त्यांच्या फोनवर एक कॉल येतो
बराच वेळ रिंग येत राहते
कॉल उचलला जात नाही
पुन्हा पुन्हा रिंग येत राहते
तरीही कॉल उचलला जात नाही
न राहवून समोरची व्यक्ती कॉन्टॅक्ट लिस्ट अपडेट करते
एक नाव यादीतून कमी होते
एक नंबर डिलिट केला जातो
एक नोंद स्मृती पटलांमध्ये ढकलली जाते
ब्लॅंक झालेला फोन
बरेच दिवस ड्रॉवरमध्ये पडून राहतो
काही दिवसांनी त्या घराचा व्यवहार होतो
घर साफ करताना ड्रॉवरमधले सामान सुमान बाहेर काढले जाते
त्यात पडून असलेला आऊटडेटेड हँडसेट डस्टबिनमध्ये जातो
त्याच्या खालचा कागदाचा कपटा
वाचण्याची कुणी तसदी घेत नाही
त्यावर लिहिलं होतं,
'एखादाच जॉर्ज ऑरवेल असतो
ज्याला लाभलेली असते इलीन!
बाकी सारी असतात अक्षरे
अर्थांच्या शोधात भरकटलेली
कुणाशीही कनेक्ट न झालेली....'
- समीर गायकवाड
Monday, 15 June 2026
लिलीची फुलं..

निघताना त्याने विचारलं, 'आता पुन्हा कधी भेट होईल की नाही ठाऊक नाही,
अखेरची गळाभेट तरी घेशील की नाही?'
इतका वेळ खाली नजर खिळवून असलेली ती,
त्याच्या या सवालाने भानावर आली
आलिंगन देण्यास तिने नकार दिला.
गहिऱ्या आवाजात त्याने पुन्हा एकदा विनंती केली,
गहिऱ्या आवाजात त्याने पुन्हा एकदा विनंती केली,
अखेरच्या मिठीसाठी!'
आता जर मिठी मारली नाही तर
हा क्षण पुन्हा येणार नाही
आणि हा सल मनात राहून जाईल,' तो म्हणाला.
डबडबलेल्या डोळ्यांनी नकार देत ती उत्तरली,
"निरोप घेताना सगळं मनासारखं झालं तर
तो निरोप कधीच लक्षात राहणार नाही,
मनात काही सल राहिला तर तो क्षण अखेरपर्यंत सोबत राहील..
येते मी.."
ती निघून गेली त्या दिशेने तो पाहत राहिला
तिचा आकार ठिपक्याएव्हढा झाला,
अंधार डोळ्यांत उतरला तेव्हा तोही निघाला.
त्या नंतर अनेक वर्षे तो अधून मधून त्या ठिकाणी यायचा.
शून्यात नजर लावून बसायचा.
अलीकडील काही महिन्यात तो दिसला नाही.
तिथे आता लिलीची सफेद फुलं मोठ्या प्रमाणात उगवली आहेत.
तिच्या कॉफीनवरतीही तशीच फुलं होती..
- समीर गायकवाड
Thursday, 4 December 2025
बायको आधी गेली की पुरुष खचतात
उतारवयात बायको आधी गेली की पुरुष पुरते खचतात.
ज्या पत्नीला मनसोक्त सहवास दिलेला नसतो
तिच्या आठवणींनी व्याकूळ होतात.
हरेक क्षणासाठी पस्तावत राहतात.
तिच्याविषयी त्यांना उघड बोलताही येत नाही,
नुसते घुसमटत जातात
उदास कसनुसे बसून राहतात
खिन्न कोरडं हसतात, इकडं तिकडं शून्यात नजर लावून बसतात
तिच्या चीजवस्तूंना लपून छपून हाताळतात,
तासंतास न्याहाळतात
आस्तिक असले तर देव्हाऱ्यातून बाहेर डोकवताना
आसवले डोळे पुसतात
जीवनातल्या सगळ्या लढाया थांबवत जातात
एका जागी राहणं अधिक पसंत करतात!
तिच्या आठवणींनी व्याकूळ होतात.
हरेक क्षणासाठी पस्तावत राहतात.
तिच्याविषयी त्यांना उघड बोलताही येत नाही,
नुसते घुसमटत जातात
उदास कसनुसे बसून राहतात
खिन्न कोरडं हसतात, इकडं तिकडं शून्यात नजर लावून बसतात
तिच्या चीजवस्तूंना लपून छपून हाताळतात,
तासंतास न्याहाळतात
आस्तिक असले तर देव्हाऱ्यातून बाहेर डोकवताना
आसवले डोळे पुसतात
जीवनातल्या सगळ्या लढाया थांबवत जातात
एका जागी राहणं अधिक पसंत करतात!
Friday, 28 November 2025
माझ्या फोनमध्ये एक नंबर होता
ज्याच्यासोबत माझं स्नेहार्द्र नातं होतं
तो नंबर फोनच्या स्क्रीनवर जरी दिसला
तरी माझा दिवस सुखात जायचा
त्या नंबरसोबत माझं नातं यत्र तत्र,
कॉल, टेक्स्ट, व्हॉटस्अप सर्वत्र होतं!
दिवसाच्या प्रारंभापासून मध्यरात्रीपर्यंत
तो नंबर कैकदा क्षेमकुशल विचारायचा,
आज तो नंबर माझ्या कॉन्टॅक्ट लिस्टमध्ये नाही
मात्र तो नंबर मी विसरलो नाहीये
Saturday, 11 October 2025
स्वप्नांच्या शेवऱ्या
खरेतर ते निरोप घ्यायला आले होते बराच वेळ ते एकत्र थांबले, खूप काही बोलले नाहीत
ते त्यांच्या आवडत्या नेहमीच्या ठिकाणी, तळ्याकाठी नि:शब्द बसून होते
त्याने आपला हात तिच्या कोमल हातावर ठेवलेला होता
त्या स्पर्शातून त्यांची स्पंदने वाहत होती, शेवटी वेळेची मर्यादा सरली
ते दोघेही यंत्रवत उठले, त्यानं तिच्याकडे डोळे भरून पाहिले
Tuesday, 15 August 2023
हृदयस्थ दरवळ ..

त्या पावसाळी रात्री 'ती' आली होती,
'त्याला' भेटायला गडद झालेल्या अंधारात.
बागेजवळच्या वर्दळीच्या कोनाड्यात.
तिने टेक्स्ट मेसेज केलेला -
'काहीही अडचण न सांगता नक्की ये... '
जगभराचे ओझे बाजूला सारून
तो वेळेवर येऊन थांबलेला.
घामेजलेल्या चेहऱ्याने.
लांबूनच ती येताना दिसली.
हायसे वाटले तरीही
घशाला कोरड पडली होतीच.
घाईघाईने रस्ता ओलांडून ती समोर आली.
Wednesday, 31 May 2023
मौनातला संवाद
अंधार बऱ्यापैकी गडद झाल्यावरसोसायटीच्या बाहेर मेन रस्त्यावरची वर्दळ कमी होते
एरव्ही कंजेस्टेड वाटणारा रस्ताही भलामोठा वाटू लागतो.
जिथे स्ट्रीटलाईटचा उजेड क्षीण झालेला असतो
त्या भागात रस्त्यालगतच्या फुटपाथवर 'ते' दोघं नकळत येऊन बसतात.
दोघेही असतात धुमसत अंतर्बाह्य !
वन नाहीतर टूबीएचकेच्या खुराड्यात रोजच उडत असतात खटके
कधी तिचे तर कधी त्याचे,
कधी कामावरून तर कधी पैशाच्या कडकीवरून
तर कधी घरातल्याच कुणाशी तरी वाद झाल्यावरून नाहीतर रोजच्याच टोमण्यांवरुन!
दोघे परस्परांना वैतागलेले असतात,
नातं अक्षरशः नको नकोसे झालेलं असतं.
ते हमरातुमरीवर येतात
मात्र आपला आवाज कुणालाही ऐकू जाणार नाही याची दक्षता घेत असतात.
खूप वादावादी होते.
एरव्ही कंजेस्टेड वाटणारा रस्ताही भलामोठा वाटू लागतो.
जिथे स्ट्रीटलाईटचा उजेड क्षीण झालेला असतो
त्या भागात रस्त्यालगतच्या फुटपाथवर 'ते' दोघं नकळत येऊन बसतात.
दोघेही असतात धुमसत अंतर्बाह्य !
वन नाहीतर टूबीएचकेच्या खुराड्यात रोजच उडत असतात खटके
कधी तिचे तर कधी त्याचे,
कधी कामावरून तर कधी पैशाच्या कडकीवरून
तर कधी घरातल्याच कुणाशी तरी वाद झाल्यावरून नाहीतर रोजच्याच टोमण्यांवरुन!
दोघे परस्परांना वैतागलेले असतात,
नातं अक्षरशः नको नकोसे झालेलं असतं.
ते हमरातुमरीवर येतात
मात्र आपला आवाज कुणालाही ऐकू जाणार नाही याची दक्षता घेत असतात.
खूप वादावादी होते.
Tuesday, 28 March 2023
ओळखीच्या गल्लीतले हरवलेले घर..
ओळखीच्या गल्लीतले हरवलेले घर
काही गल्ल्या ओळखीच्या असतात, तिथली काही घरे मेंदूत घर करून असतात.
त्यातही एखादं घर खास असतं.
तिथून कधी येताना जाताना उगाच शोध घेत असते नजर,
आपलं तिथं कुणी आता राहत नाही हे ठाऊक असूनही!
आपण रेंगाळतो,
नजरेत साठवतो तिथले दरवाजे, खिडक्या नि अंगण,
सुकून गेलेल्या वेली अन् हिरमुसलेली झाडं!
तरीही आपल्याला वाटतं की उघडा राहील दरवाजा कधी तरी
अन् खुली असेल खिडकी
फुलून येतील वेली नि झाडेही होतील हिरवीकोवळी!
पण असं घडत नाही.
दिवस वेगाने ढळत जातात..
ते घर काही केल्या पहिल्यासारखं भरभरुन नांदत नाही
पण मन मात्र भरुन येतं, पुन्हा पुन्हा!
डोळ्यांच्या ओलेत्या कडांत त्या घरातली माणसं तरळत राहतात,
आयुष्यभर!
______________________________________________
'त्या' गल्लीतून येणारा वारा माझे घर शोधित येतो
अंगणातल्या निशिगंधाची दोन फुले खिडकीत टाकून जातो
त्या फुलांना 'त्या' माणसांचा दरवळ असतो!
कधी गेलोच 'त्या' घरी
तर न विसरता तिथल्या आरशात डोकावतो
प्रतिबिंबात माझ्यासोबत 'ती' माणसंही दिसतात
आरसा ओळखीचे हास्य करतो नि माझे डोळे पाणवतात!
_________________________________________________
'त्या' घराच्या अंगणातल्या झाडांत रोज रात्री चंद्रमा वितळतो
घर पुन्हा आबाद व्हावे म्हणून आर्जवं करतो
हसणारी बहरणारी माणसं परतून यावीत म्हणून
चांदण्याही मुक्कामी राहतात, सकाळी त्यांची प्राजक्तफुले होतात!
_________________________________________________
सासरी गेलेल्या स्त्रीला तिच्या माहेरच्या घरासारखं
दिसणारं घर कुठे जरी दिसलं तरी
अख्खं माहेर तिच्या डोळ्यात टचकन गोळा होतं!
काळाच्या एका टप्प्यावर तिने मागे सोडलेले घर
वर्तमान नि भविष्यातही तिची सोबत करत राहते,
ती पुन्हा पुन्हा त्याची अनुभूती घेत असते!
____________________________________________
'तिला' निरोप दिला तेंव्हा ठाऊक नव्हतं
की, तिच्यासोबत घराचे घरपण देखील जाणार आहे!
काही माणसं घरातून गेली की
त्या घरांचे चैतन्य हरवते. उरतात भिंती, छप्पर आणि
आपल्या आठवणींचे उदास पारवे!


_______________________________________________
'त्या' घराची भिस्त आता पाहुण्यांवर असते
कुणी आलंच हिरवंकोवळं बहारदार
तर घरपणही परतलेलं असतं!
तेव्हढाच शिडकावा पुरेसा असतो
जिंदगानीशी मुकाबला करायला!
आपल्याला ठाऊक असतं की,
कधीकाळी 'त्या' घराने आणि 'तिने'ही आपली प्रतिक्षा केली होती
जेंव्हा हे कळते तेंव्हा आयुष्यभर आपण शोधत फिरतो
खरे तर आपल्या पाठीला तिचेच डोळे असतात
मागे वळून पाहताना आपण उगीच रडत नसतो!
______________________________________________
आताशा 'त्या' गल्लीत टुमदार घरे असतात
घरांना नावेही असतात.
कर्त्या माणसांची पदेही नेमप्लेटवर लिहिलेली असतात
झाडे असतात, पक्षांचे पिंजरे असतात
'कुत्र्यापासून सावध राहा'चे फलकही असतात
गेटसमोर अलिशान गाड्या असतात
सारं काही असतं!
पण तिथं जिवाभावाची माणसं कुणीच नसतात!
_____________________________________
'त्या' गल्लीतल्या घरांचे पाडकाम सुरू झाल्याची
बातमी जरी कळली तरी मन हळवे होते
इतके काय गुंतलेले असते की
काळजातही लागलीच एक खोदकाम सुरू होते!
'त्या' गल्लीतल्या घरांचे पाडकाम सुरू झाल्याची
बातमी जरी कळली तरी मन हळवे होते
इतके काय गुंतलेले असते की
काळजातही लागलीच एक खोदकाम सुरू होते!
Sunday, 5 February 2023
मीरामार बीचवरचा देखणा म्हातारा
मीरामारच्या बीचवर एक देखणा म्हातारा भेटलेला.
सांजरंगात त्याच्या डोईवरची चांदी तांबूस भासत होती.
सरळ नाक, पाणीदार डोळे, कमानी भुवया, कपाळावर आठ्यांच्या रेषा
गालावर सुरकुत्यांची नक्षी नि शुभ्र दाढी.
अगदी रोमन वाटत होता तो!
म्हातारा ओळखीचा असण्याचा सवालच नव्हता
त्याची नजर समुद्रावर एकटक खिळून होती.
त्याच्यात एक विलक्षण आकर्षण होतं, चुंबकासारखं खेचण्याचं!
खूप वेळ झाला तरी तो तिथेच बसून होता.
सरळ नाक, पाणीदार डोळे, कमानी भुवया, कपाळावर आठ्यांच्या रेषा
गालावर सुरकुत्यांची नक्षी नि शुभ्र दाढी.
अगदी रोमन वाटत होता तो!
म्हातारा ओळखीचा असण्याचा सवालच नव्हता
त्याची नजर समुद्रावर एकटक खिळून होती.
त्याच्यात एक विलक्षण आकर्षण होतं, चुंबकासारखं खेचण्याचं!
खूप वेळ झाला तरी तो तिथेच बसून होता.
Sunday, 22 January 2023
चाफ्याच्या पाकळ्यांची नक्षी
तिची मुले आता मोठी झालीत,
किंबहुना तिने अपार संघर्ष करून ती मोठी केलीत.
मुले स्थिर झालीत, त्यांचे लग्नही झालेय.
दरम्यानच्या काळात ती स्वतःला विसरून जगली,
किंबहुना तिने अपार संघर्ष करून ती मोठी केलीत.
मुले स्थिर झालीत, त्यांचे लग्नही झालेय.
दरम्यानच्या काळात ती स्वतःला विसरून जगली,
तिच्या श्वासावर तिचेच नाव नव्हते.
आताशा तिला रात्री झोप येत नाही.
पतीचे भास होतात.
तिच्या मुलांनी कितीही बजावून सांगितले तरी
आताशा तिला रात्री झोप येत नाही.
पतीचे भास होतात.
तिच्या मुलांनी कितीही बजावून सांगितले तरी
बेडरूमची खिडकी ती उघडी ठेवून झोपते.
अखेरीस मोठ्या कश्मकशनंतर रात्री बऱ्याच उशिरा तिला झोप लागते.
मग तिथं बरंच काही घडत राहतं...
कैक वर्षांपूर्वी तिच्या पतीने अंगणात लावलेल्या चाफ्याचा गंध
तिच्या खोलीत एव्हाना दाखल झालेला असतो,
तो तिच्या भोवती रुंजी घालत राहतो.
काही वेळानंतर खिडकीतून आत आलेला उदास धुरकट चंद्र शांत बसून राहतो,
तिच्या खोलीतल्या मंद लाइट्समध्ये विरघळून जातो.
मग चोर पावलांनी तिथं चांदणं येतं
तिच्या श्रमलेल्या भाळावरून हात फिरवत राहतं.
रोज सकाळी ती आरशात पाहते तेव्हा
तिच्या कपाळावर चाफ्याच्या पाकळ्यांची नक्षी उमटलेली असते..
अखेरीस मोठ्या कश्मकशनंतर रात्री बऱ्याच उशिरा तिला झोप लागते.
मग तिथं बरंच काही घडत राहतं...
कैक वर्षांपूर्वी तिच्या पतीने अंगणात लावलेल्या चाफ्याचा गंध
तिच्या खोलीत एव्हाना दाखल झालेला असतो,
तो तिच्या भोवती रुंजी घालत राहतो.
काही वेळानंतर खिडकीतून आत आलेला उदास धुरकट चंद्र शांत बसून राहतो,
तिच्या खोलीतल्या मंद लाइट्समध्ये विरघळून जातो.
मग चोर पावलांनी तिथं चांदणं येतं
तिच्या श्रमलेल्या भाळावरून हात फिरवत राहतं.
रोज सकाळी ती आरशात पाहते तेव्हा
तिच्या कपाळावर चाफ्याच्या पाकळ्यांची नक्षी उमटलेली असते..
- समीर गायकवाड
Thursday, 15 September 2022
डोळ्यातलं आभाळ
आठवणींच्या मेघांचा रस्ता नेहमीच हरवलेला असतो
ते येतात असेच अनाहूत
ते येतात असेच अनाहूत
आणि दाटून येतं आभाळ अचानक.
कालची प्रखर उन्हेच बरी होती असं मग वाटू लागतं
घरांना खिडकी नसली तरी चालते.
मनातल्या खिडकीत
कालची प्रखर उन्हेच बरी होती असं मग वाटू लागतं
घरांना खिडकी नसली तरी चालते.
मनातल्या खिडकीत
एकसंध बसता यायला हवं.
बाहेर हात बांधून उभं असलेलं गच्च साचलेलं आभाळ
बाहेर हात बांधून उभं असलेलं गच्च साचलेलं आभाळ
मग आपल्या डोळ्यात रितं करता येतं..
आपलं रितेपण दूर होण्याचा याहून चांगला मार्ग नाही!
आपलं रितेपण दूर होण्याचा याहून चांगला मार्ग नाही!
Tuesday, 15 March 2022
केवळ एक वचन...
केवळ एक वचन...
जेंव्हा तू प्रेमाची वचने देत होतास
तेंव्हा तुझ्या तप्त तळहातांत माझा थरथरता हात होता
त्याच वेळी, तुझ्या घरातल्या भिंतीवरती नजर माझी खिळली
तसबिरीत तिथे चित्र होते टांगलेले.
ज्यात एक तरुण स्त्री जात्यावर दळत होती आणि
एक वृद्धा सुरकुतल्या मुठींनी टाकत होती धान्य
शेजारीच पडून होता धान्याचा अर्धा रिता हंडा
जो त्यांना त्यांच्या उर्वरित लढाईची आठवण करून देत होता
त्याच तसबिरीत होता एक तरुण पुरुष
जो भिंतीस डोकं टेकवून
ओढत होता हुक्क्याची गुडगुडी.
चित्राच्या कोपऱ्यात बसून होता एक वृद्ध
जो वाजवत होता सारंगी !
हे सजना तुझ्या प्रेमाचा मी स्वीकार करतेय
ते ही सप्तपदीच्या सात फेऱ्यांशिवाय..
मात्र एक वचन हवेय मला
जेंव्हा माझा मुलगा त्याच्या भावी प्रेमिकेस प्रेमाच्या आणाभाका देत असेल
तेंव्हा ही असावे एक चित्र याच भिंतीवर
ज्यातली वृद्धा वाजवत असावी सारंगी
म्हातारा बसुनी असावा निवांत ओढीत हुक्क्याची गुडगुडी
आणि
धान्य दळत असावी तरुण स्त्री
संगतीस तिच्या असावा तरुण पुरुष !
हे सजना सांग,
तू चित्रातील पात्रांची अशी अदलाबदल करण्याचे वचन देशील का मला ?
~~~ ~~~~ ~~~~ ~~~~ ~~~~~
नोंद - विख्यात हिंदी कवयित्री मृदुला शुक्ला यांच्या 'बस एक वचन' या कवितेचा हा स्वैर मराठी अनुवाद आहे.
या कवितेत विविध भावचित्रे आपसात विरघळत जातात आणि एक सजीव दृश्य आपल्या नजरेपुढे उभं राहतं ज्यात अनेक गोष्टींची चुटपुट लागून राहते.
आज प्रेमाचा वचनदिवस आहे, कवितेत प्रेमिकेने मागितलेलं वचन कुणी आज वास्तवात मागत असेल काय ?
- समीर गायकवाड
जेंव्हा तू प्रेमाची वचने देत होतास
तेंव्हा तुझ्या तप्त तळहातांत माझा थरथरता हात होता
त्याच वेळी, तुझ्या घरातल्या भिंतीवरती नजर माझी खिळली
तसबिरीत तिथे चित्र होते टांगलेले.
ज्यात एक तरुण स्त्री जात्यावर दळत होती आणि
एक वृद्धा सुरकुतल्या मुठींनी टाकत होती धान्य
शेजारीच पडून होता धान्याचा अर्धा रिता हंडा
जो त्यांना त्यांच्या उर्वरित लढाईची आठवण करून देत होता
त्याच तसबिरीत होता एक तरुण पुरुष
जो भिंतीस डोकं टेकवून
ओढत होता हुक्क्याची गुडगुडी.
चित्राच्या कोपऱ्यात बसून होता एक वृद्ध
जो वाजवत होता सारंगी !
हे सजना तुझ्या प्रेमाचा मी स्वीकार करतेय
ते ही सप्तपदीच्या सात फेऱ्यांशिवाय..
मात्र एक वचन हवेय मला
जेंव्हा माझा मुलगा त्याच्या भावी प्रेमिकेस प्रेमाच्या आणाभाका देत असेल
तेंव्हा ही असावे एक चित्र याच भिंतीवर
ज्यातली वृद्धा वाजवत असावी सारंगी
म्हातारा बसुनी असावा निवांत ओढीत हुक्क्याची गुडगुडी
आणि
धान्य दळत असावी तरुण स्त्री
संगतीस तिच्या असावा तरुण पुरुष !
हे सजना सांग,
तू चित्रातील पात्रांची अशी अदलाबदल करण्याचे वचन देशील का मला ?
~~~ ~~~~ ~~~~ ~~~~ ~~~~~
नोंद - विख्यात हिंदी कवयित्री मृदुला शुक्ला यांच्या 'बस एक वचन' या कवितेचा हा स्वैर मराठी अनुवाद आहे.
या कवितेत विविध भावचित्रे आपसात विरघळत जातात आणि एक सजीव दृश्य आपल्या नजरेपुढे उभं राहतं ज्यात अनेक गोष्टींची चुटपुट लागून राहते.
आज प्रेमाचा वचनदिवस आहे, कवितेत प्रेमिकेने मागितलेलं वचन कुणी आज वास्तवात मागत असेल काय ?
- समीर गायकवाड
Monday, 14 February 2022
आठवणींचे अत्तर ...
खुशाल माळतेस गजरा केसांत तू
गंधवेड्या वाऱ्याचं भान मग हरपत असतं
इथे आधीच आठवणींचे अत्तर छळतेय
जुन्या जखमांचं दुःख नव्याने उमगत राहतं
गंधवेड्या वाऱ्याचं भान मग हरपत असतं
इथे आधीच आठवणींचे अत्तर छळतेय
जुन्या जखमांचं दुःख नव्याने उमगत राहतं
भीतीने मिटू नकोस डोळे
ओठांवर ओठ टेकवल्याने कुणी मरत नसतं....
नजरेनेही जखमा होतात
जेंव्हा कुणी बघून न बघितल्यासारखं करत असतं....
पदराआड लपवू नकोस चेहरा
फारतर बोलणं खुंटेल, अबोल नातं मरत नसतं ...
तुझं हे असं तर माझी वेगळीच तऱ्हा
चेहऱ्यावरून तुझ्या, नजर हटू नये असंच वाटत असतं...
Sunday, 14 February 2021
मौनातलं तुफान...
ना तो तिच्याकडे कधी जातो नि ती त्याच्याकडे कधी येत नाही
दोघे कधी भेटत नाहीत की बोलत नाहीत
तरीही त्यांच्यात असतं एक नातं, बेशक त्याला नाव मात्र कुठलं नसतं
भेटलेच जरी दोघे कधी तरी नजरेस नजर देत नाहीत
खरेतर दोघांच्या नजरा शोधत असतात परस्परांना
समोर येताच मात्र डोळ्यांना डोळे त्यांचे भिडत नाहीत
एकमेकाचे लक्ष नसताना चोरून मात्र पाहत असतात
दोघांपैकी जो आधी निघून जातो त्याचे डोळे असतात पाणावलेले
मागे थांबलेला डोळे भरून पाहतो त्या पाठमोऱ्या देहाकृतीकडे
दोघे कधी भेटत नाहीत की बोलत नाहीत
तरीही त्यांच्यात असतं एक नातं, बेशक त्याला नाव मात्र कुठलं नसतं
भेटलेच जरी दोघे कधी तरी नजरेस नजर देत नाहीत
खरेतर दोघांच्या नजरा शोधत असतात परस्परांना
समोर येताच मात्र डोळ्यांना डोळे त्यांचे भिडत नाहीत
एकमेकाचे लक्ष नसताना चोरून मात्र पाहत असतात
दोघांपैकी जो आधी निघून जातो त्याचे डोळे असतात पाणावलेले
मागे थांबलेला डोळे भरून पाहतो त्या पाठमोऱ्या देहाकृतीकडे
वेडे कबीर..
अस्ताव्यस्त बेफाम वाढलेलं बकाल शहर दिवसेंदिवस प्रेमासाठी आक्रसत चाललंय
युगुले इथे शोधतात जागा, आडोसा, एकांत.
पण कुठे मिळत नाही.
भवताली मात्र असते गर्दी, गर्दी, गर्दी आणि प्रेमाचे गारदी.
युगुले बसतात दिशाहीन प्रवासाच्या रिक्षात
बागेच्या कोपऱ्यात, पडक्या इमारतीच्या भग्न अवशेषात
बंद पडलेल्या कारखान्याच्या दर्पयुक्त परिसरात
अर्धवट बांधकाम झालेल्या सुनसान इमारतीत
अपार्टमेंटच्या चाळीच्या वरच्या मजल्याच्या जिन्यात
शहराबाहेर जाणाऱ्या भकास वाढलेल्या वस्त्यालगतच्या ओसाड भागात
झाडांच्या सांदीत
बकवास चित्रपटाच्या अंधाऱ्या थियेटरात
वर्किंग अवर्स संपलेल्या ऑफिसात
सुटीच्या दिवशी कचेऱ्यांच्या कुंपणात
निर्मनुष्य गल्ल्यात, पडक्या घरात
चादरबदली लॉजच्या गलिच्छ मळक्या खोल्यांत
जिथे कुठे असेल एकांत
तिथे असतात युगुले
मनात हजारो विचारांचे काहूर घेऊन !
युगुले इथे शोधतात जागा, आडोसा, एकांत.
पण कुठे मिळत नाही.
भवताली मात्र असते गर्दी, गर्दी, गर्दी आणि प्रेमाचे गारदी.
युगुले बसतात दिशाहीन प्रवासाच्या रिक्षात
बागेच्या कोपऱ्यात, पडक्या इमारतीच्या भग्न अवशेषात
बंद पडलेल्या कारखान्याच्या दर्पयुक्त परिसरात
अर्धवट बांधकाम झालेल्या सुनसान इमारतीत
अपार्टमेंटच्या चाळीच्या वरच्या मजल्याच्या जिन्यात
शहराबाहेर जाणाऱ्या भकास वाढलेल्या वस्त्यालगतच्या ओसाड भागात
झाडांच्या सांदीत
बकवास चित्रपटाच्या अंधाऱ्या थियेटरात
वर्किंग अवर्स संपलेल्या ऑफिसात
सुटीच्या दिवशी कचेऱ्यांच्या कुंपणात
निर्मनुष्य गल्ल्यात, पडक्या घरात
चादरबदली लॉजच्या गलिच्छ मळक्या खोल्यांत
जिथे कुठे असेल एकांत
तिथे असतात युगुले
मनात हजारो विचारांचे काहूर घेऊन !
Friday, 12 February 2021
चंद्राचं कन्हणं...
रात्र कलताना सज्जात उभी असतेस दुपट्टा ओढून डोक्यावरती
केसात नटमोगरा माळूनी,
भडक लेपांचे आवरण चेहऱ्यावर लेपूनी.
तुझ्या देहाभवती पिंगा घालत रात्र फुलत जाते.
वाढत्या गर्दीच्या साक्षीने.
रात्र सरते, माणसं पांगतात.
त्या रस्त्यावर पसरलेला असतो मोगऱ्याचा मंद दरवळ.
भकास रस्त्यावरून घरी परतताना सोबतीला माझ्या चंद्र असतो.
तो तुझे गहिरे किस्से ऐकवतो
त्यानं कित्येक रात्री तुझ्या दारं खिडक्यात घालवल्यात.
आताशा तुझ्या खोलीच्या कोनाड्यात रोजच्या अंधारात कन्हण्याचा जो आवाज येतो ना
तो त्याचाच आहे...
- समीर गायकवाड
Sunday, 28 July 2019
कळीदार ...
वेळ मिळताच मी बागेत चक्कर टाकून येत असतो.
अलीकडेच एक गोष्ट प्रकर्षाने जाणवली,
आपण दोघं ज्या बाकावर बसायचो, नेमक्या त्याच बाकावर
आता एक तरतरीत जोडपं बसलेलं असतं
ते दुसऱ्या कुठल्याच बाकावर बसत नाहीत.
न राहवून त्यांना आज छेडलंच..
त्यावर ती छानसं लाजली, गालावर तिच्या तेंव्हा मस्त खळी पडली
किंचित अवघडलेला तो गोरामोरा होत उत्तरला,
'या एकाच बाकावर अद्भुत गंध दरवळतो, जो पुन्हा पुन्हा खेचून आणतो !'
मी गालातल्या गालात हसलो.
त्या दोघांचे हात अलगद हातात घेतले
काही क्षणांसाठी हळुवार धरून ठेवले...
तिथून निघताना माझ्याकडे पाहत
बागेतली सगळी झाडं झुडपं पानातल्या पानात नाजूकसं हसत होती आणि
प्रत्येक फुलात आपल्या तरल आठवणी उमलत होत्या...
अजूनही मोगरा तुझ्या कळीदार देहात तसाच घुमतो का गं?
- समीर गायकवाड
अलीकडेच एक गोष्ट प्रकर्षाने जाणवली,
आपण दोघं ज्या बाकावर बसायचो, नेमक्या त्याच बाकावर
आता एक तरतरीत जोडपं बसलेलं असतं
ते दुसऱ्या कुठल्याच बाकावर बसत नाहीत.
न राहवून त्यांना आज छेडलंच..
त्यावर ती छानसं लाजली, गालावर तिच्या तेंव्हा मस्त खळी पडली
किंचित अवघडलेला तो गोरामोरा होत उत्तरला,
'या एकाच बाकावर अद्भुत गंध दरवळतो, जो पुन्हा पुन्हा खेचून आणतो !'
मी गालातल्या गालात हसलो.
त्या दोघांचे हात अलगद हातात घेतले
काही क्षणांसाठी हळुवार धरून ठेवले...
तिथून निघताना माझ्याकडे पाहत
बागेतली सगळी झाडं झुडपं पानातल्या पानात नाजूकसं हसत होती आणि
प्रत्येक फुलात आपल्या तरल आठवणी उमलत होत्या...
अजूनही मोगरा तुझ्या कळीदार देहात तसाच घुमतो का गं?
- समीर गायकवाड
Saturday, 22 June 2019
ओढ..
कालच तुझ्या शहरात जोरदार पाऊस पडलाय.
मेघांना विचारलंस का, की ते कुठून आले होते ?
पावसात चिंब भिजतानाची
तुझी तस्वीर घेऊन मेघ सकाळीच परतलेत
आज रात्रीला पुन्हा
आज रात्रीला पुन्हा
तुझ्याच शहरात बरसायचंय म्हणत होते ते.
तुझी ओढ लागली की हे असं होत असतं !
मेघांची घालमेल मी नक्कीच समजू शकतो.
तुझी ओढ लागली की हे असं होत असतं !
मेघांची घालमेल मी नक्कीच समजू शकतो.
होय ना गं ?
- समीर गायकवाड.
- समीर गायकवाड.
Thursday, 13 June 2019
फुलपाखरु
पण देहाचा गंध अजुनी दरवळतो किनाऱ्यावर
त्या गंधवेडापायी तर, समुद्रास भरती येत नसेल ना ?
तुला भेटलो त्या वळणावरचे चिरे भग्न झाले
पण स्पर्श तुझा अजुनी झिळमिळतो पत्थरांवर
त्या स्पर्शप्रेमापायी तर, पाऊस कोसळत नसेल ना ?
तू जाताच तुझ्या घरातले चैतन्य निघून गेले
पण आठवणींचा मोगरा अजुनी फुलतो वेलीवर
त्या स्मृतीगंधापायी तर, वाऱ्याला गहिवरत नसेल ना ?
अनिमिष चराचर दिक्कालासह गोठून गेले
पण फुलपाखरं भिरभिरतात अजुनी सुकलेल्या फुलांवर
त्या विरहखुणापायी पंखावर त्यांच्या, नक्षी उमटत नसेल ना ?
- समीर गायकवाड.
https://kavitasameeer.blogspot.com/2019/06/blog-post_13.html
Subscribe to:
Posts (Atom)
अंतिम स्मृती..
कालमानपरत्वे माझ्या सर्व स्मृती नष्ट होणार आहेत तसे तर आपल्या सर्वांच्याच स्मृती नष्ट होतील स्मृतींच्या आधारे इथंपर्यंत आलोय त्यांची खूप मदत...
-
वाळूतले ठसे तुझे, केंव्हाच मिटून गेले पण देहाचा गंध अजुनी दरवळतो किनाऱ्यावर त्या गंधवेडापायी तर, समुद्रास भरती येत नसेल ना ? तुला भेटलो...
-
रुळाजवळ तुटून पडलेली ती बत्तीस पावलं चालून चालून भेगाळून चिरून गेलेली होती. त्यांच्या देहावरून रेल्वे गेली तेंव्हा ते थकलेले जीव निद्राधीन...
-
पाऊस 'काळ्या माती'तही पडलाय आणि 'लाल माती'वरही त्यानं उच्छाद मांडलाय पुराचं पाणी मंदिरातही शिरलंय आणि मास्जिदीतही शि...
-
कालच तुझ्या शहरात जोरदार पाऊस पडलाय. मेघांना विचारलंस का, की ते कुठून आले होते ? पावसात चिंब भिजतानाची तुझी तस्वीर घेऊन मेघ सकाळीच परतले...
-
वेळ मिळताच मी बागेत चक्कर टाकून येत असतो. अलीकडेच एक गोष्ट प्रकर्षाने जाणवली, आपण दोघं ज्या बाकावर बसायचो, नेमक्या त्याच बाकावर आता एक तरत...







