लज्जा

तिच्या पदराआडच्या नितळ मखमली कायेला स्पर्शून

उन्हाचे अवखळ कवडसे झर्रकन माझ्या पुढ्यात आले

त्यांच्या हसऱ्या मुद्रा पाहून विचारलं, काय झालं ?

लाजेनं चूर होत ते उद्गारले, "काही नाही, काळजात चर्र झालं !"

- समीर गायकवाड 

गंध कवितेचा

लग्न होऊन ती सासरी गेलीय.

घरासमोरून तिच्या जाताना, 

खिडकीची चोरटी नजर अजूनही माझ्यावर असल्याचे भास होतात.

 

अंगणातला तिच्या, 

म्लान झालाय मोगरा अन ओसरलाय बहर अबोलीचा.

 

बिलोरी सावल्यांतुनी वेलीच्या, 

दरवळ तिच्या लडिवाळ बटांचा वाहतोय अजूनही.

 

पहिल्या माहेरपणाला आल्यावर, 

तिच्या सौंदर्याच्या शब्दकळा काळजात साठवून घेतल्यात.

तेंव्हापासून कवितेत माझ्या, 

गंध तिचा दरवळतोय....

 

मातीचा लोभ सुटत नाही ..

उमर जरी माझी ढळली तरी कष्टाचे देणे फिटत नाही
प्रारब्धाच्याही छिलल्या रेषा, कासरा हातचा सुटत नाही

माझ्याच जीवाचे जीर्णदुखणे सांगू किती, हे उमगत नाही
कळता मुक्या जीवांचे बोल, वाटते सुख माझे सरत नाही

वेदनांचे ढोल वाजवू किती, सुखाचा आलाप संपत नाही
अश्रूंनी चेहरा झाला म्लान जरी, तेज सुखाचे लपत नाही

उगाच का उदास व्हावे? मळभ मनीचे आता तरत नाही
वेलींचे नक्षत्रवेडे फुल, कस्तुरीच्या गंधभारास झुरत नाही

कलत्या सांजवृक्षाची नादमय पानगळ रानात हुरहुरत नाही
घनगर्द सावल्यांच्या नक्षीचा चकवा, गावात भटकत नाही

जगणे उरलेच किती म्हणून चकोरचांदणे हिरमुसत नाही
उमर जरी माझी ढळली तरी, संसारसुखाचे देणे फिटत नाही.

भाळीच्या थिजल्या रेषा, घनमोह अंतरंगाचा तुटतच नाही
उरले दिवस किती अंतरी, परी मातीचा लोभ सुटत नाही.. 

केसरिया बालमा

'ती' पहिल्यांदा भेटली तेंव्हा कितीतरी क्षण मंतरलेले होते,
घड्याळातील काटे सुद्धा डोळे विस्फारून आमच्याकडे पाहत होते.
तिच्याशी गळाभेट झाली नाही की एखादी मिठी देखील मारली नाही,
नंतर वाटले हे राहिलेच की !
ते क्षणच इतके मोहित होते की
हे करावे की ते करावे याचा विचार मनात डोकावला नाही,
बस्स काही क्षण हातात हात घालून उभे होतो,
जणू काही जन्म जन्मांतराची जुनी ओळख असावी.
ती द्रोणागिरीवरची संजीवनी आणि
मी शब्दफुलांच्या कोमल परागकणांचा चाहता !
त्या भेटीत काही तरी जादू होती, अनामिक ओढ होती, आपुलकी होती, आस्था होती.
नव्हता विकारांचा लवलेश की नव्हती कुठली आसक्ती !

त्या दिवसानंतर भारलेल्या अवस्थेत मी जगत गेलो
बहुधा ती भारलेलीच असावी, तिचेच गारुड माझ्यावर झाले !
नंतर अधाशासारखा कितीतरी दिवस बोलत होतो, कधी बोलायला न मिळाल्यासारखं !

तू ....

अबोल्यातही एक अर्थ असतो, निशब्दतेतही एक हुंकार असतो,

नसलो जवळ तरी, स्पंदनात तुझ्या मी असतो....

प्रत्येक प्रश्नाला उत्तर नसते, अनुत्तरीत होण्यातही एक उत्तर असते,

नच उतरलो शब्दात तरी, काव्यात तुझ्या मी असतो .... 

दिसण्यातही एक आनंद असतो, दृष्टीचाही एक अथांग शोध असतो,

नसलो भोवताली तरी, डोळ्यांत तुझ्या मी असतो.

कपाळीच्या बटेतही एक माधुर्य असतं, ओठांतही एक आसक्ती असते,

नच स्पर्श केला तरी, देहगंधात तुझ्या मी असतो !

जवळीकीचाही एक कैफ असतो, कैफाचंही एक आत्ममग्न जिणं असतं,

नच सहवास लाभला तरी, परिघात तुझ्या मी असतो.

सटर फटर

तू गुलाब मी काटा, मी चपाती तू आटा

तू केस मी बटा, मी खोबरेल तू जटा

तू पाणी मी लाट, मी आलू तू चाट

तू खरी मी खोटा, मी झारी तू लोटा.

सांग तुझ्याशिवाय कशा कटणार आयुष्याच्या या काटेरी वाटा ?

सोनपाखरू....

काळ्यापांढऱ्या ढगांची दाटी होऊन मेघगर्जना काय झाली,
उन्हात होरपळून गेलेल्या शुष्क पानांनी मिठीच मारली.

दोन चार थेंब वळवाचे आपल्याच नादात काय कोसळले,
माळावरच्या माना पडलेल्या गवताचे भालेच अलगद झाले.

वरुणोत्सुक वारा अंगात आल्यासारखा बेधुंद काय नाचला,
सुरकुतल्या लालपिवळ्या पिकल्या पानांनी बिस्तरा बांधला.

चंद्रमौळी गोठयाच्या कुडात शीतोष्ण सरी काय झिरपल्या,
रेशमी गाईंच्या डोळ्यात अलवार अश्रूधारा पाझरल्या.

पहिला पाऊस आला म्हणून कळ्यांनी ठेका काय धरला,
पाण्याच्या ओघळासरशी मुंगळयांनी रस्ता त्यांचा बदलला.

जलधारांत भिजताच चराचर सगळे कसे गहिवरून गेले,
पण पंख नाही भिजले म्हणून सोनपाखरू हिरमुसुन की गेले.....

- समीर गायकवाड.

सावलीचे बेट

जास्वंदी बालपणाला नियतीचे बाभूळकाटे होते

इवलेसे दात होते पण चणे मात्र पोलादाचे होते

काट्याकुट्यांच्या वाटेवर अनवाणीच पाय होते

मातीची कूस होती अन् आभाळाचे छप्पर होते

वावटळींच्या सोबतीला रखरखणारे ऊन होते      

कोरडे होते ओठ तरी डोळ्यात मात्र पाणी होते

कपडे होते फाटके तरी शील मात्र शाबूत होते

पोटपाठ एक झाली तरी हात पसरलेले नव्हते

पाऊल घसरलं तरी सावरायला मायबाप होते

झिजला जरी देह तरी समर्पणातच सुख होते

 

सावलीच्या बेटावर आता मोरपंखी आयुष्य जगतो

गतकाळाच्या आठवणींनी तरीही जीव व्याकुळतो ... 

स्मृतींना चकवायचे कसे?

 

रित्यापोटी धगधगत्या भुकेचा पाठलाग करताना  

पाय कधी छिलून गेले, काही कळलेच नाही,

 

बाहेर लखलखता प्रकाश झिरपताना

काळजात अंधारले कधी, कळलेच नाही.

 

जन्म देणारे गेले निघून आकाशीच्या बाप्पाकडे,

गाऱ्हाणे गायचे कसे, कळलेच नाही.

 

हरेक क्षण चिणलेत मेंदूच्या कपारींमध्ये,

स्मृतींना चकवायचे कसे, जमलेच नाही...

गंधवेणा

रात्र सरपटताच देहावरती खडबडीत गळून पडतो मोगऱ्याचा फणा

चंद्र रडतो कोनाडयात, छळतात उरलेल्या त्वचेवर सोलल्याच्या खुणा

कैक येतात, जातात ; छेडत राहतात विवस्त्र देहातली आर्त छंदवीणा

सकाळ दुष्ट होताच येतात मरणाची सुखस्वप्ने, भरवित बाजार जुना !

गंधभारित वेदनांचा जत्था मळक्या देहातला, कळवळतो पुन्हा पुन्हा...

दरवळ

सकाळी घराबाहेर पडताना दाराशी लगटून उभी असलेली सजनी 
सस्मित वदनाने हात हलवते 
त्यासरशी अंगणातील पारिजातक मोहरून जातो, 
जास्वंदीचे गाल अधिकच लालबुंद होतात,
मोगरा शहारून उठतो अन 
लाजून चुर झालेल्या लालपिवळ्या कर्दळीं एकमेकीस मिठी मारतात,
परसदारातून डोकावून पाहणाऱ्या जाईची देठं नाजूक थरथरतात,
फुलांच्या गंधमैफलीत सामील होत उत्तरादाखल मी ही हात हलवून सायोनारा म्हणतो.. 
तशी तिच्या गालावर खळी खुलते
रोज सकाळी आमच्याकडं फुलं ही अशी थुईथुई नाचत असतात.

मनाच्या गाभाऱ्यात मान वेळावून बसलेला ध्यानस्थ औदुंबर मग अल्वार मंद स्मित करतो. 
दिवसभरात कुठेही गेलो तरी फुलांचा हा रम्य दरवळ माझ्या सोबत घुमत राहतो.... 

- समीर गायकवाड